Czesław (czeslaw_list) wrote,
Czesław
czeslaw_list

"Крывавы патоп" у якім агрэсарам супраць Вялікага Княства Літоўскага была ардынская Масковія



Агрэсіўнаму ўсходняму суседу - Маскоўскім царам улуса ханства Залатой Арды, Вялікае Княства Літоўскае не давала спакою. Не лічачы бясконцых разбойніцкіх набегаў за 475 гадоў з сярэдзіны XV стагоддзя ардынскія полчышчы маскоўскіх уладароў 18 разоў з вайной урываліся ў ВКЛ. За кошт зачысткі тэрыторыі, насельніцтва земляў ВКЛ, якія падвергліся ардынскаму нашэсцю, памяншалася на 70-80%.



   →   Пачатак суперніцтва паміж Вільняю і Масквою

У суме - 80 гадоў вайны і крывавых бясчынстваў з агнём і мячом:

Битва на Трейдере 1298 г
Битва на Синих Водах 1362 г
Битва под Мстиславлем 1386 г
Битва на реке Ворскла 1399 г
Битва под Грюнвальдом 1410 г
Битва на Ведроши 1500 г
Битва под Клецком 1506 г
Битва под Вишневцом 1512 г
Битва за Смоленск 1514 г
Оршанская битва 1514 г
Поход компании на Полоцк в 1518 г
Битва под Сокалем 1519 г
Битва на реке Ольшанка 1527 г
Битва при Чашниках в 1564 г
Битва под Кирхгольмом 1605 г
Битва под Полонкой 1660 г
Битва при Клушине 1610 г
Битва под Хотином 1621 г

Найбольш разбуральнымі, страшнымі і крывавымі былі тры вайны: ўварванне войскаў князя Івана IV у 1563-1582 гг., рэлігійная вайна цара Аляксея Міхайлавіча ў 1654-1667 гг., вайна рускіх са шведамі на тэрыторыі ВКЛ у пачатку XVIII стагоддзя. Арды Масковіі ад Смаленска да Гродна і Брэста, забівалі жыхароў ВКЛ, адбіралі ў іх прадукты, хатні жывёлу і коней, палілі гарады і паселішчы, замкі і маёнткі, палі і лясы, сотні тысяч сялян і гараджан везлі ў Масковію і пераўтваралі іх ў рабоў яе князёў і памешчыкаў. На захопленых тэрыторыях праводзілася асіміляцыя і зрыньванне нацыянальнай самасвядомасці. Татальнае знішчэнне насельніцтва і матэрыяльных асноў яго жыцця самым негатыўным чынам адбілася на ўсіх баках жыцця літвінаў і русінаў, у тым ліку на мове і культуры, надоўга спынілі працэс фарміравання беларускай нацыі.

У 1563 вялікае маскоўскае войска на чале з самім Іванам IV выйшла з Вялікіх Лукаў і абклала Полацк, які здаўся пасля двутыднёвай аблогі, адкрываючы шлях углыб ВКЛ. Войска ВКЛ, высланае на дапамогу Полацку, было разбітае пад Глыбокім. Ваеначальнікі ВКЛ у перамовах здолелі дамагчыся перамір'я да лістападу 1563. Паводле ўмоваў перамір'я войскі ВКЛ не маглі падступаць да Полацкай зямлі, яшчэ не цалкам занятай маскоўскім войскам, што дало Івану IV свабоду дзеянняў у гэтых землях.


   →   "Крывавы патоп - Іван Жахлівы (Иван Грозный)" .

Сёння пра вайну 1654--1667 гг. ведаюць толькі адзінкі, бо ў расейскай, савецкай а цяпер і беларускай гістарычнай навуцы яе хавалі або сфальсіфікавалі. Гэтую вайну царскія гістарыёграфы назвалі расейска-польскаю, ці вайною за ўз'яднанне Украіны і Беларусі з Расеяй. Цяперашняму палітычнаму рэжыму Беларусі выгадна замоўчваць "Крывавы патоп" у якім агрэсарам супраць дзяржавы нашых продкаў была Масковія-Расея.

Вайну, якую вядомы беларускі гісторык Генадзь Сагановіч акрэсліў як "невядомую", вялі сапраўды Рэч Паспалітая ды Маскоўскае царства. Але падзеі адбываліся пераважна на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага, і найбольш пацярпелі менавіта беларускія землі. На іх знішчылі ці забралі ў маскоўскі палон амаль палову насельніцтва. Амаль усе гарады і паселішчы сталі руінамі і ператварыліся ў попел і друз. Гэта была самая жахлівая вайна паводле колькасці людскіх стратаў у гісторыі нашага народу. Тым не меньш Рэч Паспалітая вытрывала ў той вайне, але пасля яе больш ніколі не здолела вярнуць сабе былую веліч.

Гэты фільм пра адну з самых трагічных старонак нашай гісторыі, а разам з тым -- адну з найменш даследваных і вядомых. "Крывавы патоп" распавядае праўду пра далёкія падзеі, якія і сёння ўплываюць на нас.


   →   "Крывавы патоп - Невядомая вайна", 1654-1667.

Маскоўска-Расейскі бок дасягала двух мэтаў - паслаблення ваеннага патэнцыялу ВКЛ шляхам разбурэння яго эканамічных і чалавечых рэсурсаў і ўзмацнення Масковіі-Расеі за кошт перасялення (і наступнай асіміляцыі) у Масковію кваліфікаванага майстравога люду і сялянства ВКЛ.

Гэты ваенна-тактычны прыём паслаблення суперніка шляхам раздрабнення, знішчэння, перасялення і асіміляцыі насельніцтва захопленых зямель становіцца стрыжнем палітыкі Масковіі-Расеі-СССР, накіраванай на ўтрыманне тэрыторый у складзе імперыі.


   →   Пётр І і Беларусь


   →   Сувораў і Беларусь

 

Па тэме:

Літвіны-беларусы найстаражытны народ на Еўрапейскім кантыненце (By, Ru)
Мапы Вялікага Княства Літоўскага - Рэчы Паспалітай - Беларусі (By, Ru)
Гістарычная Літва і Літвіны
Бітва паміж злучаным войскам Польшчы і ВКЛ, і войскам Тэўтонскага ордэна 15 ліпеня 1410 года

Разделы Речи Посполитой между Россией, Пруссией и Австрией
Беларусь: паглыбленне ў бездань
Беларусы і суседзі: Хто каго баіцца?
Панрусизм и западнорусизм – это панордызм и славянофобия, объединение людей с ордынским менталитетом
Усялякая беларускасць гэта чужое, фальш, не натхняе і не мае будучыні
Возрождение народа возможно только на историческом фундаменте!
Список войн которые вели Московия, Российская империя, РСФСР, СССР, РФ
Nigdy nie będziemy braćmi - Ніколі мы не будзем братамі - Ніколи ми не будемо братами


Аўтар-складальнік ©Časłaŭ List

Назад   →   Гiсторыя Беларусi
Tags: История Беларуси
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 6 comments