Czesław (czeslaw_list) wrote,
Czesław
czeslaw_list

Беларусь пасля ўваходжання ў склад Расейскай імперыі (By, Ru)

http://litvin.org/assets/files/2012/07/1.jpeg

Пасля таго, як у 1795 годзе - пасля трэцяга і канчатковага падзелу Рэчы Паспалітай, Вялікае Княства Літоўскае спыніла сваё існаванне, і тэрыторыя Беларусі адышла да Расіі, на гэтых землях пачалася праводзіцца палітыка русіфікацыі, накіраваная на выкаранення мясцовых асаблівасцяў і цеснае збліжэнне з суседнімі, рускімі рэгіёнамі . На гэтых землях правялі адміністрацыйна-тэрытарыяльную рэформу, якая падзялілі Беларусь на пяць губерняў: Магілёўскую, Мінскую, Гродзенскую, Віцебскую і Віленскую. Губерні ў сваю чаргу дзяліліся на паветы, з насельніцтвам каля 20-30 тысяч у кожным. Губерні ўваходзілі ў склад двух генерал-губернатарстваў: Беларускага (Віцебская і Магілёўская губерні) і Літоўскага (Мінская, Гродзенская і Віленская губерні). Кіраўнікі гэтых адміністрацыйных адзінак - генерал-губернатары - мелі беспярэчную ўладу. Апорай гэтай улады служыў магутны адміністрацыйны, палітычны і ваенны апарат. Адным з прыкладаў такой бязмежнай улады, быў беларускі генерал-губернатар З.Г. Чарнышоў, які нават меў свой ​​уласны трон, падкрэсліваючы гэтым ўсю паўнату і веліч свайго становішча для генерал-губернатарства.

обрусение_900
Настаўленьне Кацярыны аб абрусенні

У
Беларус
і пасля ўваходжання ў склад Расійскай імперыі, на працягу месяца, пасля апублікавання загаду аб далучэнні гэтых зямель да Расійскай імперыі, мясцовае насельніцтва прыводзілася да прысягі. Тым, хто адмаўляўся прысягаць, прадпісвалася пакінуць межы імперыі ў трохмесячны тэрмін, папярэдне прадаўшы ўсе нерухомую маёмасць. Баючыся праігнараваць важныя адрозненні дзяржаўна-прававога становішча людзей, якія засялялі гэтыя землі, улады пакінулі Статут Вялікага княства Літоўскага ад 1588 галоўным заканадаўчым дакументам у галіне грамадзянскага права. Мясцовае насельніцтва магло займацца пытаннямі самакіраванне, аднак галоўная роля ў гэтых працэсах адводзілася царскім стаўленiкам.

Палітыка расійскага ўрада ў адносінах да розных сацыяльных груп была рознай. Тыя прадстаўнікі шляхты, хто прысягнуў на вернасць, атрымлівалі ўсе правы і прывілеі дваранства. У той жа час, магнаты пазбаўляліся права на валоданне ўласнымі войскамі і крэпасцямі. Для стабілізацыі становішча, праводзілася актыўны насаджэнне рускага землеўладання. Маёнтка з прыгоннымі сялянамі, былыя ўладанні магнатаў, што выехалі за мяжу, былыя царкоўныя валодання - усё гэта аддавалася рускім памешчыкам. Аднымі з самых буйных уладальнікаў на тэрыторыі Беларусі сталі князь Г.А. Пацёмкін-Таўрычны (каля 15 тысяч сялян), фельдмаршал П.А. Румянцаў-Задунайскі (больш за 11 тысячаў сялянаў), А.В. Сувораў (7000). У агульнай складанасці, за час праўлення Кацярыны II і Паўла I, каля 200 тысяч сялян было падаравана ў спадчыннае валоданне
.

Biełaruś pasla ŭvachodžannia ŭ skład Rasiejskaj impieryi

Pasl
ia taho, jak u 1795 hodzie, pasla treciaha i kančatkovaha padziełu Rečy Paspalitaj, Vialikaje Kniastva Litoŭskaje spyniła svajo isnavannie, i terytoryja Biełarusi adyšła da Rasii, na hetych ziemlach pačałasia pravodzicca palityka rusifikacyi, nakiravanaja na vykaraniennia miascovych asablivasciaŭ i ciesnaje zbližennie z susiednimi, ruskimi rehijonami . Na hetych ziemlach praviali administracyjna-terytaryjalnuju reformu, jakaja padzialili Biełaruś na piać hubierniaŭ: Mahiloŭskuju, Minskuju, Hrodzienskuju, Viciebskuju i Vilenskuju. Hubierni ŭ svaju čarhu dzialilisia na paviety, z nasielnictvam kala 20-30 tysiač u kožnym. Hubierni ŭvachodzili ŭ skład dvuch hienierał-hubiernatarstvaŭ: Biełaruskaha (Viciebskaja i Mahiloŭskaja hubierni) i Litoŭskaha (Minskaja, Hrodzienskaja i Vilenskaja hubierni). Kiraŭniki hetych administracyjnych adzinak - hienierał-hubiernatary - mieli biespiarečnuju ŭładu. Aporaj hetaj ułady słužyŭ mahutny administracyjny, palityčny i vajenny aparat. Adnym z prykładaŭ takoj biazmiežnaj ułady, byŭ biełaruski hienierał-hubiernatar Z.H. Čarnyšoŭ, jaki navat mieŭ svoj ??ułasny tron, padkreslivajučy hetym ŭsiu paŭnatu i vielič svajho stanovišča dla hienierał-hubiernatarstva.

U Biełaruśi pasl
ia ŭvachodžannia ŭ skład Rasijskaj impieryi, na praciahu miesiaca, pasla apublikavannia zahadu ab dałučenni hetych ziamiel da Rasijskaj impieryi, miascovaje nasielnictva pryvodziłasia da prysiahi. Tym, chto admaŭlaŭsia prysiahać, pradpisvałasia pakinuć miežy impieryi ŭ trochmiesiačny termin, papiarednie pradaŭšy ŭsie nieruchomuju majomasć. Bajučysia praihnaravać važnyja adroznienni dziaržaŭna-pravavoha stanovišča ludziej, jakija zasialali hetyja ziemli, ułady pakinuli Statut Vialikaha kniastva Litoŭskaha ad 1588 hałoŭnym zakanadaŭčym dakumientam u halinie hramadzianskaha prava. Miascovaje nasielnictva mahło zajmacca pytanniami samakiravannie, adnak hałoŭnaja rola ŭ hetych pracesach advodziłasia carskim staŭlenikam.

Palityka rasijskaha ŭrada ŭ adnosinach da roznych sacyjalnych hrup była roznaj. Tyja pradstaŭniki šlachty, chto prysiahnuŭ na viernasć, atrymlivali ŭsie pravy i pryvilei dvaranstva. U toj ža čas, mahnaty pazbaŭlalisia prava na vałodannie ŭłasnymi vojskami i krepasciami. Dla stabilizacyi stanovišča, pravodziłasia aktyŭny nasadžennie ruskaha ziemleŭładannia. Majontka z pryhonnymi sialanami, byłyja ŭładanni mahnataŭ, što vyjechali za miažu, byłyja carkoŭnyja vałodannia - usio heta addavałasia ruskim pamieščykam. Adnymi z samych bujnych uładalnikaŭ na terytoryi Biełarusi stali kniaź H.A. Paciomkin-Taŭryčny (kala 15 tysiač sialan), fieldmaršał P.A. Rumiancaŭ-Zadunajski (bolš za 11 tysiačaŭ sialanaŭ), A.V. Suvoraŭ (7000). U ahulnaj składanasci, za čas praŭlennia Kaciaryny II i Paŭła I, kala 200 tysiač sialan było padaravana ŭ spadčynnaje vałodannie.

Тэкст на рускай мове   →   Беларусь после вхождения в состав Российской империи .

Па тэме:

Разделы Речи Посполитой между Россией, Пруссией и Австрией
Беларусь: паглыбленне ў бездань

Аўтар-укладальнік ©Časłaŭ List

Назад   →   Гiсторыя Беларусi   Расология
Tags: История Беларуси, Расология
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 1 comment